skip to main content
15 ΑΠΡ 2011

Περιοδικό ILISSIA: Η ανανεωμένη σελίδα του ΒΧΜ

Project: byzantinemuseum.gr

γράφει ο Πάνος Βοσνίδης
Στις 25 Μαΐου 2010 δημοσιεύθηκε η ανανεωμένη ιστοσελίδα του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου (byzantinemuseum.gr). Την ιστοσελίδα αυτή τη μελετήσαμε για αρκετό καιρό, τόσο όσον αφορά τους μηχανισμούς διαχείρισής της όσο και το σχεδιασμό της εμφάνισής της. Η συνεργασία με τον κο Βοσνίδη Πάνο, που ήταν ο εκπρόσωπος του Μουσείου για την ιστοσελίδα ήταν άψογη και πολύ παραγωγική.
Τόσο παραγωγική που το ίδιο το Μουσείο, μερικούς μήνες αργότερα, παρουσιάζει την ιστοσελίδα του στο δικής του έκδοσης περιοδικό Ilissia, και εκφράζεται με ένα τρόπο που μόνο περήφανους μπορεί να μας κάνει.
 
 
Περιοδικό ILISSIA, τεύχος 7-8, (Φθινόπωρο 2010-Άνοιξη 2011), σ. 104-107.
Πάνος Βοσνίδης
 
Φεβρουάριος 2008. Το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο επιχειρεί για πρώτη φορά να σχεδιάσει μια ανεξάρτητη ιστοσελίδα, συγκροτημένη και διαρθρωμένη σε βάθος, με στόχο να παρουσιάζει στο κοινό τις ποικίλες δράσεις του και να προσελκύσει όσο το δυνατόν περισσότερες κατηγορίες επισκεπτών τόσο στις εκθέσεις του Μουσείου όσο και σε κάθε εκδήλωσή του. Η ιστοσελίδα επιδιώκει να αναδείξει το μουσείο ως ένα ζωντανό και δημιουργικό οργανισμό-χώρο πολιτιστικής αναφοράς και δράσης, ακολουθώντας το όραμα του Διευθυντή του Δημήτρη Κωνστάντιου(1). Ήδη, σχεδόν από την έναρξη της λειτουργίας της, ήταν σαφές ότι χρειαζόταν βελτιώσεις και αναβάθμιση σε επίπεδο καταρχήν λειτουργικό-κατασκευαστικό, περιεχομένου και αισθητικό. Άλλωστε, είναι κοινό μυστικό ότι η τεχνολογία εξελίσσεται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς και έτσι μια συμβατική ιστοσελίδα θεωρείται ξεπερασμένη μόλις κιόλας τεθεί σε λειτουργία. Ο Κωνστάντιος ήταν ενήμερος και χωρίς δεύτερη σκέψη έδωσε τις κατευθύνσεις για την κατασκευή μιας νέας, πολύ πιο λειτουργικής, ιστοσελίδας, η οποία ουσιαστικά θα αποτελούσε ένα ιδανικό κι εύχρηστο εργαλείο για το ίδιο το ΒΧΜ και θα υπηρετούσε μια από τις βασικές μας αρχές: τη διάχυση της πληροφορίας σχετικά με το επιστημονικό έργο του μουσείου και την πληρέστερη επικοινωνία του με την κοινωνία.
 
Η εμπειρία της προηγούμενης ιστοσελίδας βοήθησε πολύ, ειδικά στα σημεία εκείνα που έπρεπε να αποφύγουμε στο μέλλον. Οι καταγεγραμμένες ελλείψεις και οι απόψεις-προτάσεις των χρηστών-επισκεπτών αποτέλεσαν τους οδηγούς μας. Η διάρθρωση της νέας ιστοσελίδας σε γενικές γραμμές παρέμεινε ίδια με την προηγούμενη, ενώ το περιεχόμενό της εμπλουτίστηκε. Η επιλογή εξωτερικών συνεργατών(2) που θα ασχολούνταν με το κατασκευαστικό μέρος έγινε με βάση την εμπειρία που αυτοί είχαν στα συστήματα διαχείρισης περιεχομένου (cms: Content Management System), στην αισθητική των ιστοσελίδων που κατασκευάζουν και φυσικά στις οικονομικές απαιτήσεις τους. Η κύρια προδιαγραφή αφορούσε τον έλεγχο της ιστοσελίδας ―το ΒΧΜ έπρεπε να έχει στο εξής τον πλήρη έλεγχο (τροφοδότηση περιεχομένου, επεξεργασία, προσθήκες επιλογών κ.ο.κ.) της ιστοσελίδας. Έτσι, σχεδιάστηκε και λειτουργεί αποκλειστικά για τις ανάγκες του ΒΧΜ ένα cms πολυσχιδές αλλά εύχρηστο και με δυνατότητα μελλοντικής αναβάθμισης.
 
Ένα από τα ζητούμενα ήταν η πληρέστερη προβολή της μόνιμης έκθεσης του ΒΧΜ. Το πρώτο μέρος της έκθεσης (Ι. Από τον αρχαίο κόσμο στον βυζαντινό και ΙΙ. Ο κόσμος του Βυζαντίου) είχε ήδη παρουσιαστεί στην πρώτη μας ιστοσελίδα ενώ το δεύτερο μέρος (Οι Μεταβυζαντινές Συλλογές) βρισκόταν σε φάση υλοποίησης. Έπρεπε, λοιπόν, να εντάξουμε διαδικτυακά και την υπόλοιπη έκθεση τη στιγμή που αυτή κατασκευαζόταν. Σχεδιάστηκαν έτσι νέα τριδιάστατα γραφικά των θεματικών υποενοτήτων όπως και στο πρώτο μέρος(3).
 
Στις σελίδες της μόνιμης έκθεσης, σε κάθε σχεδόν θεματική υποενότητα ―εκτός από τα εισαγωγικά τους κείμενα― προστέθηκαν και φωτογραφίες αντικειμένων που εκτίθενται σε αυτά τα σημεία. Τα περισσότερα συνοδεύονται μόνο από την ταυτότητά τους (είδος, αριθμός εισαγωγής, διαστάσεις, χώρος έκθεσης, περιοχή ανεύρεσής τους) και κάποια (λιγότερα) από μια εκτενή πληροφοριακή παράγραφο. Εδώ αξίζει να σημειώσουμε ότι η νέα ιστοσελίδα διαθέτει εξειδικευμένη μηχανή αναζήτησης αντικειμένων. Πρόθεσή μας είναι όλα τα εκθέματα της μόνιμης έκθεσης να ψηφιοποιηθούν και να αναρτηθούν στην ιστοσελίδα ― αρκετά από τα αντικείμενα είναι ήδη διαθέσιμα. Μια αναλυτική βάση δεδομένων με αρκετά πεδία λειτουργεί στο παρασκήνιο. Κάθε έκθεμα έχει τη δική του ηλεκτρονική καρτέλα, διαθέσιμη για επεξεργασία. Έτσι, μπορεί να προβληθεί ανανεωμένη, ενημερωμένη, ή ακόμα και να καταργηθεί.
 
Η λειτουργία του ημερολογίου, που σχεδιάστηκε για την ιστοσελίδα μας, θεωρούμε ότι αποτελεί ένα πολύ χρήσιμο και απαραίτητο εργαλείο για τους χρήστες. Με μια σύντομη ματιά μπορεί κανείς να δει τις προγραμματισμένες εκδηλώσεις και τις περιοδικές εκθέσεις του μουσείου.
 
Μικρές βελτιώσεις, προσθήκες και αναβαθμίσεις πραγματοποιήθηκαν σε όλη τη διάρθρωση της νέας ιστοσελίδας. Ζητήματα προσβασιμότητας (για άτομα με προβλήματα όρασης) προβλέφθηκαν εξαρχής και ικανοποιητικά.
 
Τέλος, το μεγαλύτερο μέρος της ιστοσελίδας του ΒΧΜ προβάλλεται και στην αγγλική γλώσσα. Η δίγλωσση προβολή ενός διαδικτυακού τόπου στο σύνολό του αποτελεί πολύ δύσκολο εγχείρημα: κάθε σελίδα οφείλει να έχει και το «είδωλό» της στην άλλη γλώσσα. Έτσι προς το παρόν, γίνεται επιλογή του περιεχομένου που παρουσιάζεται στην αγγλική. Όμως η μετάφραση της κάθε σελίδας αλλά και της παραμικρής πληροφορίας είναι ένα σοβαρό και ουσιαστικό πρόβλημα που καλούμαστε να λύσουμε, αφού ανοίξαμε πια ένα παράθυρο σε όλο τον κόσμο(4).
 
25 Μαΐου 2010-παραμονή εγκαινίων μεταβυζαντινών συλλογών ΒΧΜ: Η νέα ιστοσελίδα του ΒΧΜ «ανεβαίνει» σε πλήρη ανάπτυξη και ταξιδεύει πια στην απέραντη θάλασσα του διαδικτύου. Δυστυχώς, χωρίς τον καραβοκύρη της...  
 
 
Τεχνικά χαρακτηριστικά
Το περιβάλλον της σελίδας είναι γραμμένο σε html και css ενώ υπάρχουν στοιχεία flash σε διάφορα σημεία που κρίθηκε απαραίτητο (περιήγηση στις μόνιμες εκθέσεις, banners κλπ). Η  τεχνολογία της υποδομής της σελίδας στηρίζεται στον συνδυασμό των ανοιχτών λογισμικών PHP και MySQL. Η διαχείριση των δεδομένων της σελίδας γίνεται μέσω του cms της κατασκευάστριας εταιρείας gravity. Το cms είναι πολυχρηστικό με διαφορετικά δικαιώματα πρόσβασης ανά χρήστη.
 
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1. Π. Βοσνίδης, Νέα (ιστο)σελίδα για το ΒΧΜ: ILISSIA 2 (2008)98-99.
2. Πρόκειται για την εταιρία gravity των Αντώνη Κατσικάρη και Αχιλλέα Μαρούλη.
3. Τα τριδιάστατα γραφικά σχεδιάστηκαν από τον Αλέξανδρο Ντούνη (σχεδιαστή βιομηχανικών προϊόντων).
4. Για την περίοδο 26 Ιουνίου 2010 έως 23 Δεκεμβρίου 2010  πραγματοποιήθηκαν 27.611 επισκέψεις στην ιστοσελίδα, 162.409 προβολές ιστοσελίδας που αντιστοιχούν 5,88 σελίδες ανά επισκέπτη. Σημειώθηκαν 72,26% νέες επισκέψεις με μέσο χρόνο παραμονής στην ιστοσελίδα 3΄40’’. Το ποσοστό εγκαταλείψεων (bounce) κυμαίνεται στο 35,01% (πηγή: Google Analytics).
 
Πάνος Βοσνίδης: Αρχαιολόγος, Γραφείο Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων, Συντονιστής ιστοσελίδας ΒΧΜ